شرح از « مرآة العقول » قول امام كاظم عليه السلام كه فرمود : « إنّما منظره » ، مصدر ميمى است به معناى نظر او و علم او و احاطهء او . يا به اين معناست كه هر آنچه او به آن مىنگرد ، در نزديك و دور بودن ، يكسان است . يا اين كه اطّلاع او از اشياى نزديك و دور ، تفاوتى ندارد ؛ چرا كه دور و نزديك بودن دربارهء موجودات داراى مكان ، به نسبت امثال خود آنهاست ، نه خداى سبحان كه مكانى ندارد ؛ چون اگر مكان داشت ، موجب نياز او به مكان مىشد ، در حالى كه او به چيزى احتياج ندارد و همه چيز به او احتياج دارد . « الطول » ، به معناى فضل و بخشش است . اين قول امام عليه السلام كه : « فإنّما يقول ذلك . . . » ، به معناى نزول مكانى است كه تنها در موجودى قابل تصوّر است كه داراى مكان باشد و هر متميّزى ، اندازه دارد و هر متقدّرى ، متّصف به نقص است نسبت به آنچه زيادتر از اوست ، يا اين كه فى نفسه ، قابليت زيادت و نقصان دارد كه منافات با وجوب ذاتى دارد ؛ زيرا مستلزم تجزيه و تقسيم است و اين دو ، لازمهء امكان هستند ، نه وجوب . همچنين ، هر متحرّكى ، احتياج به كسى دارد كه او را حركت دهد يا به وسيلهء او حركت كند . نيز متحرّك ، يا جسم است يا متعلّق به جسم ، و جسم متحرّك ، به ناچار ، نياز به محرّك دارد - براى اين‌كه جسميتش [ به تنهايى ، ] حركت ندارد - و اگر متعلّق به جسم باشد ، به ناچار براى تحرّكش نياز به جسمى دارد كه او را حركت دهد . حالْ آن كه خداى سبحان ، منزّه است از احتياج به متحرّكى براى حركت ، و از مغيّرى براى تغيير ، و از تعلّق به جسمى كه به وسيلهء آن حركت كند . نيز احتمال دارد منظور از اوّلى ، حركت جبرى باشد و از دومى ، آنچه كه شامل حركت ارادى و طبيعى مىشود ؛ چون مراد از كسى كه به وسيلهء آن حركت كند ،